Πέμπτη 26 Απριλίου 2012

Μουγρινάρα, γουργούρα, νουνούρα


Μουγρινάρα

Το ηχητικό αυτό αντικείμενο είναι μια στάμνα χωρίς πάτο (Κρήτη) με το στόμιό σκεπασμένο με δέρμα κι ένα πέτσινο λουρί στερεωμένο με κόμπο ή ξυλαράκι για να πιάνει καλά στην απέξω μεριά του δέρματος.Μουγκρινάρα έφτιαχναν παλιότερα και στις Μονές του Αγίου Όρους.

Γουργούρα

Στη θέση της στάμνας ή της κολοκύθας η γουργούρα έχει ένα χαρονένιο κύλινδρο, ανοιχτό στη μια βάση και κλειστό στην άλλη με χαρτί κι ένα σπάγγο που δένεται σε ξύλινο χερούλι. Με την περιστροφή της γουργούρας, ο σπάγγος τεντώνεται, τρίβεται πάνω στο ξύλο που είναι δεμένος και προκαλεό κραδασμούς, που μεταδίδονται στην απέναντι επιφάνεια του κυλίνδρου και δημιουργούν ήχο.

Νουνούρα

Νονούρα ή  νιουνιούρα αλλά και χοχλιονουνούρα, χοχλιδονουνούρα ή χοχλομπαντουρο (Κρήτη), καράολος (Κύπρος), καρίβολας (Χρυσομηλιά Φούρνων) και σπανια μουρμούρα. Σ' ένα όστρακο σαλιγκαριού ανοίγουν μια τρύπα, πάνω στην οποία κολλούν τσίπα (ιστό) αράχνης ή τσιγαρόχαρτο ή και φύλλο κρεμμυδιού. Την κρατούν με το ανοικτό μέρος του οστράκου κοντά στο στόμα και τραγουδούν ή μουρμουρίζουν ένα τραγούδι. Με την εκπνοή πάλλεται ο αέρας  μέσα στο όστρακο και μαζί και η μεμβράνη κι αυτό δίνει στον ήχο μια χαρακτηριστική έρρινη χροιά.